Categoriearchief: FABklas

De FABklas is weer begonnen!

LegoborddetailAfgelopen vrijdag was de eerste sessie van de FABklas in dit schooljaar. Het is alweer het derde jaar dat we draaien. Ik had de avond ervoor slecht geslapen maar dat bleek eigenlijk onnodig. Ondanks dat we best wat nieuwe leden hadden, was het meteen een goede sessie. Meer dan goed eigenlijk, er is een cultuur ontstaan. Elkaar helpen, bezig zijn, lachen en lekker eten. Het is allemaal normaal geworden. Het is nog steeds ontroerend om te zien hoe leerlingen uit verschillende lagen, niveau en leeftijd, van de school zo met elkaar bezig zijn. Het contrast tussen het de ontspannen sfeer en het soms keiharde leren is daarbij de bonus. En dat allemaal in hun vrije tijd op vrijdag van 16.00 tot 19.00 uur. Het idee van de FABklas werkt eigenlijk veel beter dan het ooit bedacht is en dat komt door alle geweldige mensen, leerlingen en docenten, die er hun energie instoppen.

Dat betekent niet dat het niet beter kan. Er zijn echt wel zaken die wat jeuk geven. Het echt afmaken van projecten blijft bijvoorbeeld achter bij wanneer we dit in ons reguliere programma doen. Hoe krijgen we de omgeving zover dat het uitnodigt om het project helemaal af te maken? Ik dacht aan een soort ‘Hall of Fame’ waarbij de producten worden vastgelegd. Misschien moet ik meer gebruik maken van de Spin van MIT die Arjan heeft geregeld. Het is nog zoeken naar een goede vorm, ik lees nog wat literatuur uit Stanford. Hét idee is er nog niet.

LegobordWat ons ook niet beviel was het leanboard. De FABklas kent met opzet heel weinig structuur. De structuur die er is, is geleend uit de LeerKRACHT methodiek. Het leanbord is een statusbord waaromheen we ons bij de start en het einde verzamelen. Het is simpel, we beginnen met de vraag hoe iedereen zich voelt. Daarna vertelt elke deelnemer kort wat hij/zij gaat doen en of er hulp nodig is. Aan het eind komen we allemaal even kort terug op het proces van die dag en werken de deelnemers een statusbalkje bij waar ze de vorderingen bijhouden. Het werkt eigelijk heel goed maar…het was zo’n lelijk bord! Twee kastdeuren zijn met whiteboardfolie omgetoverd tot leanboard. Die folie werkt niet, teksten zijn lastig te verwijderen, wanneer je een tekst verwijdert met meer moeite dan je van een whiteboard mag verwachten, blijven er vlekken achter. Kijk maar in dit filmpje. Dat kan anders en het kan beter. Het idee kwam ik in een tweet van een van de vele makerspaces die ik volg. Een leanboard van Lego! Gewoon wat Lego-grondplaten tegen de kast en daarna met steentjes letters maken. Voor het saaie zakelijk stuk van het bord heb ik voor degelijk rood gekozen.
We kunnen verder kort zijn. Het bord ziet er geweldig uit en alle deelnemers gingen er direct mee spelen. Helaas was de Lego al snel op. Wel echt een verbetering!

Een ander punt is dit blog. Het is ooit bedoeld als een plek voor de leerlingen om te gebruiken. Om hun vorderingen te delen. Dit is een belangrijk punt in de Maker Movement. Na twee jaar proberen weet ik dat een blog niet de juiste vorm is. Ik neem het ze niet kwalijk, ik sta ook enigszins op gespannen voet met het geschreven woord. Door een tweet van Rob van Bakel, de flipkoning uit Brabant (check hier zijn kanaal),  hoorde ik van een Boogie Board. Een simpel apparaat dat werkt als een digitaal notitieblok.

Het leek me in eerste instantie een geweldig apparaat voor in de les. Je kunt namelijk een aantekening maken en deze tegelijk, via je computer, op de beamer laten zien. Daarna kan je aantekeningen opslaan en bijvoorbeeld nog versturen naar een leerling die de les heeft gemist. Later bedacht ik me dat het zo superlaagdrempelig is. Het werkt snel en ook hier wil iedereen even mee rommelen. Een prima eigenschap wanneer je graag wat woorden van de deelnemers van de FABklas wil vangen. Daarnaast is het gewoon ook een fysiek ding.

Aan het begin van een sessie geef ik het fysiek apparaat aan één van de deelnemers. We hebben naast een kastmeester (degene die erop toeziet dat de FABklas-kast netjes blijft) nu ook een blogbeurt. Schrijf wat over je eigen project, ga als een reporter langs alle deelnemers, maar leg iets van deze sessie vast zodat we het kunnen delen. De opgeslagen notities komen in mijn Evernote waarna het maar een kleine stap is om die op dit blog te plaatsen. Best een briljant plan. Tot je thuis Evernote opent. Hieronder volgen een aantal van de opgeslagen notities. Niet allemaal dus. U kunt wellicht raden wat je allemaal kan uithalen als leerling. De details zal ik u besparen maar afgaande op wat ik zag is biologie een populair vak. Gelukkig maar! Hopelijk na elke sessie steeds meer een verbetering 🙂

Per-Ivar Kloen

De beker van Victor

Schermafbeelding 2015-05-05 om 22.47.13Victor Hupe is een enthousiaste leerling van de FABklas. Hij zit in 5 VWO en was vanaf het begin (het schooljaar 2013/2014) bij de FABklas van de partij. Zijn eerste project was een houten fiets. Uren en uren heeft hij besteed aan het bestuderen van de fiets en het vertalen van de fietstechniek in hout. Een prachtig leerproces waarbij hij vooral alles zelf heeft uitgezocht en als resultaat had dat hij inderdaad een houten fiets maakte waar (heel voorzichtig) op te fietsen was. Hij heeft er de pers nog mee gehaald. Victor: “Mijn pa zei: maak bijvoorbeeld eens een fiets. Ik dacht: dat kan ik eigenlijk wel.

Een week of drie geleden lag Victor in bed en kom niet slapen, “dan komen de beste ideeën” Hij dacht aan de McDonalds beker die hij zojuist gehanteerd had. “Zou het niet gaaf zijn als er al een handafdruk in de beker zit?” Hij brainstormde de volgende dag wat met zijn pa. Conclusie: “Ik maak een beker met een gleuf erin. Voor kinderen. ”.

IMG_6682 Een beker dus die voor kinderhanden makkelijk vast te houden is. Eerste maakte hij een “negatieve beker” van een stuk makkelijk te bewerken balsahout. Met de schuurmachine en de zaagmachine was dit snel gemaakt. Met deze “negatieve beker” probeerde Victor een positieve beker te maken met de vacuümvormer. Deze vacuümvormer maakt een stuk plastic zo warm dat hij vervormbaar. Dat stuk plastic wordt over de vorm (in dit geval de beker) gelegd en de lucht wordt eronderuit getrokken. Dan wordt het plastic over de vorm heen getrokken.

BEKERHelaas werkte dit niet helemaal goed. Het was een te diep ontwerp: het plastic kon de bodem niet bereiken. Even met de docenten van de FABklas overlegd en besloten het te maken met de 3D printer. Het programma Tinkercad is daar uitermate geschikt voor. Victor leerde de basisbeginselen van het programma tijdens de informaticales in een lesuur; “heel handig dat het een online tool is, kon ik er overal aan werken. Na een paar iteraties Whatsappte Victor zijn FABklas leraar. Of hij het uit mocht komen printen. “Vanzelfsprekend!” is dan natuurlijk het antwoord. Samen met onze onvolprezen TOA, Rolf zette hij de betrouwbare Felix printer aan. Het is een prototype dus op de “slechtste” (lees meest grove) instellingen. Vier en half uur later was de printer klaar.

nichtjeneefjeNa even gecheckt te hebben of PLA “food safe” is (en dat is het), nam Victor het mee naar zijn neefje en nichtje. Laurens en Sophie. Na een beetje wennen voelde het voor beiden heel natuurlijk. Wel merkte Victor op dat het voor de grotere handen van Sophie iets lastiger was. Verder kent de beker nog wat scherpe randjes waar Victor nog aan wil werken.

Als hij helemaal af is, printen we hem nog een keer netjes en gaan dan eens kijken of we hem in een ander materiaal kunnen laten printen bij Shapeways bijvoorbeeld.

Hoe dan ook een schitterend voorbeeld van een leerling die zichzelf dingen leert om mooie dingen te maken.

Kijk! FABklassers!

In de reeks Jong geleerd 2.0 bracht Mijn Kind Online (onderdeel van Kennisnet) een nieuwe brochure uit over de mogelijkheden die Maker Education biedt aan het onderwijs.

Schermafbeelding-2015-03-18-om-21.10.44Met veel interviews: Berry Nieskens van het Hyperion, Robin Platjouw over zijn Makerslab op de Basisschool, Erik Hofmanover het vak Design & Innovation op het VMBO-TL Focus in Harderwijk en zijn leerling Robin die een app maakte, de twee leerlingen Jos en Joren die de Sudokuplotter maakten (en daar hier ook al over schreven) en Marten Hazelaar een van de docenten van de FABklas van de Populier en twee van zijn leerlingen: Lotte met haar zelfgemaakte bel en Victor met zijn houten fiets.

Zeer lezenswaardig en vol tips. Klik hier om de brochure te downloaden.

Geluiden uit de FABklas

Drumpads
Drumpads van Jonne

Het is de laatste tijd wat stil geweest op ons blog maar dat wil niet zeggen dat er niets is gebeurd! Integendeel, het gonsde en zoemde van bedrijvigheid in en rond de FABklas. We hebben in de tussentijd behoorlijk wat bezoek gehad. Onder andere natuurkunde docent en flip-de-klas koning Rob van Bakel kwam een kijkje nemen, net als Sjoerd Dirk Meijer, de uitvinder van Shrimpkey (homemade makeymakey). Beide waren super enthousiast! Inmiddels zijn er ook FABklassers op de gevoelige plaat vastgelegd. Wietse van Bruggen van Kennisnet is langs geweest om een film te maken over de FABklas en vijf FABklassers zijn naar de studio van Koos Breukel in Amsterdam afgereisd. Onze leerlingen hebben het geluk dat ze komend jaar op cover van hét onderwijsblad van12tot18 komen. Supergaaf natuurlijk!

We zijn heel blij met alle aandacht die we krijgen en hopen echt dat hierdoor veel mensen in aanraking met deze geweldige manier van onderwijs. Want daar is het ons om te doen!

Na elke bijeenkomst worden de leerlingen gevraagd een online formulier in te vullen met daarop drie vragen. Ben je tevreden over de bijeenkomst, heb je nog een tip voor de volgende keer en beschrijf in vijf zinnen wat je deze keer hebt gedaan. Hieronder volgen wat geluiden uit de FABklas. 

 

Het geluid van zagen

Fiets victor

Het zagende geluid komt van Victor! Hij is bezig met het maken van een houten fiets. Vaak werkt hij alleen in een aparte ruimte waar hij in no-time een dun laagje zaagsel om zich heen verzamelt. Victor (V4) werkt zeer zelfstandig en doelgericht aan zijn project. Dit zegt hij er zelf over:

Vandaag ben ik gaan werken aan een (dit keer houten) prototype voor mijn houten fiets. Ik heb nog een prototype gemaakt want als mijn fiets het in het klein doet weet ik zeker dat hij het ook in het groot doet en dat wist ik niet zeker met mijn andere prototype dat van een andere materiaal is. Ik kan de volgende keer misschien beginnen aan mijn echte fiets, ik moet nog even kijken hoe het allemaal loopt maar ik heb er wel nu al zin in!

Na de sessie waar het door Victor bestelde hout was binnengekomen was dit zijn reactie:

Ik begon vandaag met veel energie omdat ik veel wilde doen omdat ik voor het eerst aan mijn echte op ware grote houten fiets kon gaan werken. Ik begon met het tekenen van de stukken die ik vervolgens ging uit zagen. Mij werd op een zeker moment verteld dat het waarschijnlijk sneller zou gaan als ik de decoupeerzaag zou gebruiken. Dat bleek ook zou te zijn waardoor ik nu precies heb afgekregen wat ik deze les had willen doen. Ik ben dus SUPER tevreden.

Er zullen nog heel veel uitdagingen volgen om tot een werkende fiets te komen. Ik vertrouw erop dat hij die stuk voor stuk zal tackelen maar wat een plezier om hem zo aan het werk te zien.

Lees verder Geluiden uit de FABklas

Maken: de nieuwe iPad?

Seymour Papert
Seymour Papert

Onlangs zette René Kneyber in dit lijstje het maken tegenover de iPad . “Het maken is de nieuwe iPad”. In veel opzichten kan je de iPad tegenover het maken zetten. Het was de filosofie van Steve Jobs om een zo goed mogelijke gebruikerservaring te krijgen. Technologie keurig glad gestreken met zo min mogelijk haken en ogen. Het maken, en dan de computer binnen het maken in het bijzonder, moet volgens Papert zoveel mogelijk haken en ogen krijgen. Waar de iPad je zoveel mogelijk probeert weg te houden van de techniek nodigt Papert je uit die techniek juist te ontrafelen en je fantasie te gebruiken.

Precies met die reden is de Raspberry Pi ontworpen. Klooien met een een computer in de hoop meer kinderen met programmeren in aanraking te laten komen. Laat de computer doen wat jij wil of maak een computer die doet wat jij wil(zie filmpje). Het kan allemaal. Het is echt een te gek apparaat! Het mooie is, de Raspberry Pi kost maar €35. Wanneer je er een standalone computer van wilt maken, moet er nog wel toetsenbord, muis, wifi en monitor aan toegevoegd worden. In het totaal ben je dan per leerling voor €180 klaar. Hiermee heb je dan een computer waarmee leerlingen kunnen programmeren in Python, Scratch waarbij ze via de GPIO-pinnen iets in de buitenwereld (of v.v.) kunnen aansturen bijvoorbeeld een lamp. In de laatste versie draait Minecraft ook nog eens op de Pi.

Dat zette mij aan het denken. Wanneer scholen investeringen voor elkaar weten te krijgen om iPad klassen/lokalen/scholen te creëren dan moet het ook lukken om Maker klassen/lokalen/scholen te creëren. Hieronder rekening ik voor wat voor materiaal je kunt aanschaffen inplaats van een stapel iPads. Ik ga daarbij uit van een totale investering van 30 iPads = 30 x €400 = €12000

In het totaal voor deze set ben je €9000 kwijt. Dan is er nog €3000 over om allerlei materiaal van te kopen.

Wellicht is deze set wat te veel georiënteerd op de programmeer- en elektronicakant. Dit heeft als voordeel dat de gebruikskosten laag blijven en er toch veel mogelijk is. Wat ik ermee duidelijk wil maken is dat voor wie wil, de financiële drempel geen probleem hoeft te zijn. Wanneer je als school geld kunt vrijmaken voor een set iPads kun je daar ook een Makerlokaal, hackerspace, FABlab of hoe je het noemen wil, voor realiseren.

Maar de docenten/leerkrachten dan? Weten die wel hoe je daarmee moet werken? Vast niet allemaal maar dat is het mooie. De leerlingen voelen die drempel over het algemeen veel minder. Leer met de leerlingen en begin gewoon. Word je elk jaar een beetje beter.

Voor wie zelf verder wil rekenen: makerklas excelsheet met prijzen en linkjes. 

We zijn begonnen hoor…

Het is vlak voor de kerstvakantie en we hebben er net twee bijeenkomsten opzitten van FABklas. Wat ongeveer een jaar geleden begon als een idee, is nu ineens werkelijkheid. Dat is het mooie van de subsidie van de onderwijspioniers: je kunt het zelf naar eigen inzicht invullen. Om eerlijk te zijn was ik stikzenuwachtig voor de eerste bijeenkomst. Was alles er? Vinden we de goede toon? Het is natuurlijk geen les. Uit de ervaringen met ons eigen knutselclubje plakkenenknippen weet ik dat het begin lastig is. Iedereen moet even op gang komen, een project vinden om in te kruipen.

leanbord
Leanbord FABklas

Om 16.00 uur op vrijdagmiddag stonden er 15 leerlingen en 3 collega’s (in hun vrije tijd, van één zelfs de vrije dag!) klaar om te beginnen aan het avontuur. Beginnen met de huishoudelijke mededelingen; daar ontkom je niet aan maar gelukkig was het lijstje kort. Het is geen les. Telefoons, eten, drinken, het mag allemaal. Er is maar weinig wat moet.

Dit moet wel:

  • We starten als groep om 16.00 uur, staand om het leanbord (zie foto) Elke leerling vertelt wat hij/zij deze keer van plan is te doen en of daar nog hulp bij nodig is.
  • Vanaf 17.00 uur mag er gegeten worden (er zijn broodjes en beleg)
  • Om 18.30 uur verzamelen we om het leanbord en vertelt iedereen wat er die dag is gedaan. Daarna is het gezamelijk opruimen. Meer is het niet.
  • Nog één ding dan. om een bijdrage te leveren aan dit blog vraag ik de leerlingen om in ongeveer 5 zinnen te vertellen wat ze hebben gedaan. Hieronder een greep uit de reactie tot nu toe.

“Vandaag ben ik samen  bezig geweest met programmeren wat wel redelijk lukte. Ook hebben we een 3D autootje geprint als prototype voor onze spionage auto. Helaas was het autootje nog niet helemaal af toen we naar huis moesten.”

“Ik heb een beetje met MakeyMakey zitten kloten, de mogelijkheden bekeken, en geleidende verf (Bare Conductive) uitgeprobeerd op stukjes hout. Die heb ik op de MakeyMakey aangesloten, en met een voorgeprogrammeerd programma had ik dan al een soort van drums. Voor de rest heb ik nog niet heel veel uitgevoerd :)”

“Een goede uitleg gekregen over alles wat, over en hoe de fabklas werkt. Ik vond het trouwens best goed georganiseerd. Ik heb vooral geknutseld met de LittleBits en rondgekeken bij andere fabklassers. Ook heb ik snel een lamp met sensor gemaakt in het groen. Helaas werkt een sensor niet als een schakelaar en werkt dus alleen als je er blijft boven bewegen. Ik heb na de les daarom een schakelaar besteld. Volgende keer ga ik dus daar aan verder. Ik kan niet wachten tot de volgende keer!”

“Verder gewerkt met de bestelde producten, geleerd over hoe je een led kan programmeren met Arduino en natuurlijk veel plezier gehad. Toen ik bezig was was mijn geduld opgeraakt en begon te experimenteren met een (eh… draaiding?) en een led. Toen ik thuis was ben ik begonnen aan een ander project van een fabklasser. Ik had een scherm liggen en heb er dit mee gedaan: http://youtu.be/zL_HAmWQTgA Tot de volgende keer!”

“Ik heb een ontwerp voor mijn fiets gemaakt. Ik heb hier vandaag een prototype van gemaakt. Ik heb ook gekeken naar wat voor glasvezel ik zou gebruiken om tussen het hout te plaatsen. Ik ga dus de volgende keer beginnen aan het maken van de echte fiets. Het was verder leuk om te zien hoe andere mensen ook een stap verder kwamen met de hulp die zij nodig hadden.”
Wat heb ik deze keer gedaan bij de FABklas? (30 November) Ik ben begonnen met het maken van mijn onbekijkbare scherm. Ik heb eerst de polarisatie filter van het scherm gehaald. Toen heb ik het scherm lijm vrij gemaakt met wat wasbenzine. Ik hoop de volgende keer een goed werkende bril te kunnen maken.”
“Wat heb ik deze keer gedaan bij de FABklas? (13 December 2013) Ik heb eerst van tevoren mijn onbekijkbare scherm afgemaakt. Daarna ben ik begonnen met het maken van een Spoutbot. Ik ben daar nu bijna op de helft mee en ik hoop het de volgende keer te kunnen afmaken. Het enige wat ik er verder over kan zeggen is dat het weer onwijs leuk was.”
Om leerlingen zo hard aan het werk te zien op vrijdagmiddag van 16.00 uur tot 19.00 uur is bijzonder. Dat ze het vervolgens ook nog eens heel leuk vinden en echt veel leren…tja…dat is…geweldig. Dat gaf een kick! Aan ons allemaal! Niet alleen de leerlingen stuiterden het lokaal uit naar huis… Daarom sluit ik me helemaal aan bij het volgende sentiment:
Ik kijk nu al uit naar de volgende keer, ook al betekent dat dat de vakantie voorbij is : )”

 

Nog heel even en dan start FABklas

Het duurt niet lang meer of we gaan beginnen. Het inschrijven voor FABklas is gestart en op 29 november staat de eerste bijeenkomst op het programma. We zijn reuze benieuwd welke 15 leerlingen zich in dit avontuur met ons willen storten. Want een avontuur gaat het worden. We hebben nog geen idee waar het naar toe gaat, welke dingen er gemaakt gaan worden, of en wat er geleerd gaat worden. Alles ligt open, docent en leerling leren met elkaar.

De achterliggende periode heb ik me vooral verdiept in de achtergrond van de maker movement (#makermovement) en maker education (#makered). Hoe doen andere fablabs/makerspaces het? Wat voor apparatuur hebben ze? Gelukkig is er ontzettend veel te vinden bijvoorbeeld deze inventarislijst of deze handleiding voor een makerspace. Voor wie interesse heeft en compact alles bij elkaar in één boek wil hebben is Invent To Learn een aanrader, of beter, een must.

Met FABklas willen we een ruimte creëren waar onze leerlingen zelf, naar eigen idee, dingen kunnen maken. Op onze school hebben we behoorlijk wat apparatuur (houtbewering, lasercutter, vacuümvormer, 3D-printer) en materiaal (arduino’s, elektronica, LEGO mindstorms) tot onze beschikking. Je zou kunnen zeggen dat het al een makerspace is. En dat is het ook: elke eerste maandag van de maand komen o.a. een aantal docenten en oud-leerlingen bij elkaar om dingen te maken. (zie www.plakkenenknippen.nl) Met FABklas hebben we een subsidie hebben gekregen waardoor er ruimte is om materiaal aan te schaffen. Ik ben op zoek gegaan naar apparatuur en materiaal wat toegankelijk is voor onze leerlingen en tegelijkertijd op veel manieren is in te zetten. Het is een hele lijst geworden maar hieronder vind je drie voorbeelden.