Zoveel meer te maken! Een alternatief voor…

camera_750Afgelopen weekend mocht ik meehelpen om op het Teacher Maker Camp de deelnemers te helpen hun idee te realiseren. Ik was “markercoach”. Normaal vind ik de rol van coach verschrikkelijk, maar dit weekend was het geweldig. Er waren 32 mensen uit het uit onderwijs bij elkaar gekomen, van PO, VO, MBO tot HBO, om de mogelijkheden van deze tijd te ervaren. Om een duik in de wereld te nemen van wat we nu Maker Education of Maakonderwijs noemen. Voor sommigen was het ook echt een duik in het diepe. Maar…het resultaat was geweldig! Dezelfde magische sfeer ontstond zoals die we ook zien bij leerlingen bij ons op school. Wat een motivatie en wat zijn er steile leercurve bedwongen! Daarover zullen hopelijk later de deelnemers nog bloggen. Als begeleider heb ik ook weer veer geleerd maar vooral enorm genoten.

En er viel mij wel iets op. Dat is de aanleiding voor deze blogpost.

Wat me opviel is dat bijna alle mensen met ervaring op het Teacher Maker Camp de 3D-printer niet echt serieus nemen. Best leuk, gave voorbeelden gezien maar duur, lastig, onhandig, traag, storingsgevoelig en onbevredigend. Wat mij betreft is dat (helaas) nog de 3D experience. Het is haast een soort lakmoesproef. Vind je de 3D-printer helemaal geweldig en geschikt voor het onderwijs dan heb je er nooit echt mee gewerkt. Of je hebt een hele dure. Tegelijkertijd is de 3D-printer hét apparaat waar iedereen opduikt. Wanneer je naar de verlanglijstjes vraagt staat deze vaak op nummer één. Als er dan een 3D-printer is weet men er vaak niet mee te werken. Dit hoorde ik van een aantal mensen in het PO. Dat is jammer. Er is veel geld geïnvesteerd, dan wil je ook resultaat.

In het PO is vooral het pakket van 3Dkanjers erg populair. Het is knap dat er zoveel leerlingen bereikt zijn met dit concept. Het werkt als volgt: je bouwt onder begeleiding een eigen 3D-printer. Daarna krijg je kort wat ondersteuning en toegang tot een digitale gemeenschap.(het feit dat die gemeenschap niet openbaar is, is overigens geheel tegen de principes van de Maker Movement).

3DP_3DklHet begin is dan ook te gek. Samen met je klas een echte 3D-printer bouwen, maakt ontzettend veel enthousiasme los. Ze begrijpen het apparaat en hij is meteen een beetje van hen. Dat gun je elke klas! Maar daarna… Dan staat er een apparaat dat je eigenlijk niet serieus kan nemen of in ieder geval heel erg eenzijdig is. Dan ebt het enthousiasme weg. En daar ben ik zo bang voor.

Daarom wil ik, ingeven door de vele vragen van leerkrachten wat te doen, wat te kopen, een alternatief geven. Een alternatief om op z’n minst veelzijdig te kunnen werken. Wanneer je toch een 3D-printer hebt of wil, koop dan bijvoorbeeld dit boek. Daar staan hele bruikbare ideeën in.

Je zou het volgende lijstje een mini-makerspace kunnen noemen. Het is aan te schaffen voor €2595, precies evenveel als het pakket van 3Dkanjers. Omdat sommige leerkrachten het prettig vinden wat ideeën te hebben om mee te starten heb ik leuke boek van Josh Burker als uitgangspunt genomen. Hier staan hele concrete lesideeën in die vaak breed in te zetten zijn. Overigens zijn over alle ideeën ook genoeg online bronnen te vinden.

Het lijstje is niet zaligmakend maar bedoeld als alternatief voor de eenzijdige 3D-printer. Eerst was er het idee om het de hoeveelheden zo te kiezen dat je altijd met een hele klas aan de slag kan. Dit heb ik losgelaten om toch een wat breder beeld te geven van de mogelijkheden.

Vinylsnijder: Bart Bakker (lees zijn blog!), de FabLab pionier, riep op het Teacher Maker Camp op dit apparaat te kopen. Hij heeft gelijk. Dit apparaat is geweldig: goedkoop, simpel en heel divers. Het is net als de 3D-printer een apparaat om aan digitale fabricage te doen. Leerlingen ontwerpen in de digitale wereld om het vervolgens fysiek in handen te hebben. Dat is iets enorm krachtigs. Het voordeel van de vinylsnijder is dat het ontwerpen 2D is. Dit is relatief makkelijk en iets wat kinderen al gewend zijn. Het meest simpel is het om bijvoorbeeld tekeningen te scannen en daarna uit te snijden. De stap daarna met een vectorprogramma zoals bv het gratis Inkscape, dingen te ontwerpen. Vaak zit er bij de snijder ook een simpel programma zoals bij de snijder die op dit lijstje staat, de Silhouette Cameo. Wat ook kan is het programmeren van plaatje met het gratis TurtleArt of Beetleblocks. Kosten voor een startpakket incl. materiaal: €309.

Transferpers: Een gouden combi met de vinylsnijder. Met een transferpers druk je speciaal materiaal op een t-shirt. Veilig en zonder textiel te verpesten. Je kunt leerlingen stukjes laten knippen en daarna persen, of je kunt een digitaal ontwerp uitsnijden met de vinylsnijder en daarna op stof persen. Kosten €300.

Hummingbird kit: Dit is een robotkit maar anders dan je denkt. Alle spullen om een robot te bouwen zitten erin: diverse motoren, sensoren, LEDjes. Wat ontbreekt is het bouwmateriaal. Daar wordt karton, tape, rietjes, papier-maché of wat je maar kan bedenken, voor gebruikt. Dit sluit vaak goed aan op wat er op school al is. Leerlingen kennen het materiaal. Alles wat je wilt maken, is mogelijk. Nadeel is dat er altijd een computer aan vast moet zitten. Het programmeren kan op heel veel manieren maar o.a. met Scratch. De programmeertaal (in het Nederlands!) voor het PO die ook thuis voor leerlingen gratis beschikbaar is. Over Scratch zou je alleen al bloggen kunnen volschrijven. Dat wordt gelukkig ook gedaan. Het is een hele levendige gemeenschap. De Hummingbird kit kan ook nog eens dubbelen als Arduino. De Arduino (of Genuino, zoals deze van heden heet buiten de USA) is een programmeerbare chip met ook een hele grote gemeenschap eromheen. Kortom van onderbouw tot leerkrachten inzetbaar. Kosten voor een klassenset (4 controllers en een stapel LEDs, motoren en sensoren) €935.

LEGO WeDO: Nog een robotset maar dan van LEGO. Een goedkoper alternatief dan de hummingbird kit. Deze staat in de lijst omdat er een project in het geweldige boek van Josh Burker staat, omdat leerkrachten er enthousiast over zijn en omdat je het LEGO dat er al op school is op een andere manier kan gebruiken. Er zit een simpele programmeeromgeving bij of je gebruikt weer Scratch! Mooi om als stap voor de Hummingbird kit te gebruiken. Kosten: €150.

MakeyMakey: Moet ik dit nog toelichten? De aanrakingsgevoelige controller die je op zoveel manieren kunt gebruiken! Met water, kopertape, potlood, papier, karton, klei…wat niet? Zonder programmeren maar ook met programmeren. Ook hier weer heel krachtig en simpel met Scratch. Zie je hoe Scratch als verbinding tussen te verschillende materialen kan dienen? Dat geeft nog meer mogelijkheden (handleiding hier) Een controller met de MakeyMakey waarmee je een robot bestuurt. Hieronder een voorbeeld. Wat mij betreft een vaste waarde voor elke school. Kosten €50.

Snijmat: Zoals uit de beschreven materialen naar voor komt is dat alles goed samengaat met papier en karton. Een goede snijmat is dan een must. Goedkoop en duurzaam. Kosten €10.

Snijmesje: Scherp en gevaarlijk. Dure mesjes zijn vaak beter hanteerbaar en daardoor minder gevaarlijk. Wij vinden dat je leerlingen hier vroeg mee moet leren omgaan. Kosten €10.

Kopertape: Wanneer je met een MakeyMakey werkt zijn geleidende materialen handig om in huis te hebben. Kopertape werkt goed en is makkelijk te krijgen. Aluminiumfolie en lijm werkt overigens ook. Ontwerp een schakelaar! Kosten €10.

Bare paint (geleidende verf): Hier gaat het zelfde op als voor de kopertape. Daarnaast kan je er ook mee schrijven of grotere oppervlakte mee doen. Het is ook handig voor de hoekjes en de gaatjes waar geleiding nodig is. Kosten €8.

LED: Wanneer er toch zoveel geleidend materiaal is is de stap om een ledje (LED=Light Emitting Diode, een licht-uitzendende diode, een lampje, zeg maar) te laten branden heel klein. Dit kan je doen met klei of met circuitjes op papier. Het internet staat er vol mee. Kosten (met een beetje zoeken) €0,04.

Knoopcelbatterij: Om een ledje aan de praat te krijgen heb je een batterij nodig. Deze zijn makkelijk hanteerbaar en goed te combineren met LEDs. Kosten (8) €2.

Geleidende garen: Om nog een project in Invent to Learn: Guide to Fun te kunnen doen heb je alleen dit materiaal nodig. Zo kan je textiel uitrusten met LEDjes, bijvoorbeeld een knuffel. Het patroon van de knuffel heb je eerst ontworpen en uitgesneden met de vinylsnijder natuurlijk. Kosten €3,5.


Al met al heb je een hele diverse set die weinig to geen onderhoud vergt. Het materiaal is duurzaam, toegankelijk en combineert goed met elkaar. De mogelijkheden zijn eindeloos. Het enige wat je nog echt mist is de verbeeldingskracht van kinderen. Je kunt hiermee, naast elf van de dertien projecten uit het boek, nog veel meer doen. Een interactieve robot, een controller ontwerpen, een interactieve knikkerbaan, T-shirts maken, glas graveren, stickers maken, geprogrammeerde patronen teken of uitsnijden, sjablonen maken, raamversiering maken…het is allemaal mogelijk. Ik noem de projecten in het boek met opzet niet, het punt lijkt me duidelijk. Met deze set is veel meer mogelijk dan alleen een 3D-printer. Ik hoop dat het een mooie manier om te beginnen is. Dichtbij met wat je al kent, wat je als hebt. Voor alle leerlingen bereikbaar. Begin met de projecten uit het boek, leer het materiaal, de apparatuur en de manier van werken kennen. Dan komen de ideeën daarna echt vanzelf. Veel plezier met het avontuur!

Hier de hele set als lijst.

11 reacties

  1. Remco Liefting

    Beste Per-Ivar,

    Wederom nodigen wij jou en je collega’s graag uit om eens een bezoek te brengen aan één van de scholen waar een 3Dkanjers Experience loopt. Zo kunnen jullie uit eerste hand vernemen waarom scholen kiezen voor de aanschaf van een 3D-printer en wat ze er precies mee doen. Een aantal scholen heeft ook het een en ander gedeeld in ons magazine. Gratis te downloaden op onze website (http://3dkanjers.nl/magazine).

    Maar zoals eerder aangegeven op http://makered.nl hebben wij natuurlijk veel liever dat jullie je kennis, kunde en energie positief gebruiken om leerlingen op onze scholen nog meer te inspireren. En niet alleen de leerlingen, ook de leerkrachten en schooldirecteuren. Wij wensen namelijk alle scholen een makerspace toe en en wij hopen dat je lijst integraal wordt overgenomen.

    Met een verbindende groet,

    Remco Liefting en Jos Kok, initiatiefnemers 3Dkanjers.

    • Per-Ivar Kloen

      Beste Remco,

      Het 3D-kanjers initiatief is te gek en knap gedaan! Dat neemt niet weg dat we nog steeds niet enthousiast zijn over het eindresultaat, een 3D-printer. Het is onze mening en we worden daarin eigen altijd bevestigd in onze praktijk en door ervaren gebruikers. Na aanleiding van wat gesprekken met collega’s die een 3D-printer hebben gekocht via 3Dkanjers maakte ik me zorgen. Het enthousiasme wat jullie genereren voor het maken is geweldig. Wat mij betreft staat er in elke makerspace een 3D-printer, waarbij je haast niet om een Ultimaker heen kan qua bedieningsgemak. Maar is het wel het laatste apparaat wat je zou moeten kopen, niet het eerste. Zoals je hebt kunnen lezen wil ik alleen een alternatief bieden. Een veelzijdig en voor het onderwijs bruikbaarder alternatief dan één 3D-printer.

      Groet,

      Per-Ivar

  2. Remco Liefting

    Beste Per-Ivar,

    Voor veel scholen is de 3Dkanjers Experience een startschot om Wetenschap & Techniek breder op te pakken. Zij zien het niet als een alternatief, maar als een begin.

    Rest ons dus één vraag. Hoe kunnen wij elkaar ondersteunen om van kinderen Makers te maken, zodat ze goed toegerust de toekomst tegemoet kunnen treden.

    Met een verbindende groet,

    Remco Liefting en Jos Kok, initiatiefnemers 3Dkanjers.

    • Per-Ivar Kloen

      Beste Remco,

      De scholen mogen toch vrij kiezen en kopen wat ze willen? Wanneer ze graag beginnen met een 3D-printer is dat wat mij betreft prima. Ik ga daar niet over. Wij hebben dat ook gedaan. De uitstraling is enorm! Maar mijn mening is helder en breed gedeeld, daar kan ik niet iets aan veranderen.

      Wat ik wel kan doen is met je kijken wat er allemaal mogelijk is met een 3D-printer. Geen probleem.

      Groet,

      Per-Ivar

  3. Marcella van den Burg

    En dat is inderdaad hetgeen we moeten doen: onze kinderen de middelen geven om hun openmind, creativiteit en onderzoekendheid te stimuleren en verder te ontplooien, in plaats van deze af te remmen, om welke reden dan ook.

    Als we dit samen doen, door onze kennis, enthousiasme en onze liefde voor het ‘maken’ te bundelen. En samen onze (toekomstige) leerkrachten helpen met het creëeren van een leeromgeving, waarin onze kinderen op een veilige en vertrouwde manier samen mogen ontdekken, dan maken wij samen onze makers van morgen!

    Groeten,
    Marcella van den Burg
    (Ultimaker, afdeling onderwijs)

  4. Pingback: Zoveel meer te maken! | Maker Education in Nederland
  5. Jorg Duitsman

    Beste Ivar,
    Ik ben het ook niet helemaal eens met je stuk over een 3d printer. Natuurlijk is dat een apparaat waar je mee om moet leren gaan maar dat is een stanleymes ook.
    Als Art & Technologie docent en liefhebber van 3d printen heb ik er eerst ook zelf een gemaakt. ( Mendel ). Na het bouwen heb ik tig uur besteed aan het ontdekken van mogelijkheden. De 10.000 dingen die mis gegaan zijn zijn allemaal leermomenten geweest. En die leermomenten zijn er nog steeds. Ik denk dat dat voor alle apparaten en gereedschappen geldt. Je moet er tijd in blijven stoppen.
    Probeer maar eens met een figuurzaag een mooi werkstuk te maken. Dat gaat ook niet vanzelf.
    Uiteindelijk moet het zo zijn dat we iedere leerling mogelijkheden laten zien en een keuze moeten laten maken of ze er iets mee willen. Als je het nog nooit gezien hebt kun je ook die keuze niet maken.

    • Per-Ivar Kloen

      Ha Jorg,

      Fijn dat je het oneens bent en dat je de moeite neemt om te reageren. Ik snap je punt en ik denk dat gelijk hebt dat elk apparaat een leercurve heeft. Je stelt jouw ervaring gelijk met dat van een kind. Voor eens mesje ga ik daarin mee maar met een 3D-printer niet. Wanneer ik zie hoeveel tijd en moeite het kost om de 3D-printer in de lucht te houden dan zie ik een een kind dat niet doen. Zeker een basisschoolkind niet. Plus dat niet alle kinderen de ervaring kunnen opdoen zoals jij dat hebt gedaan. Er zijn meer leerlingen dan 3D-printers. Maar dat is niet mijn belangrijkste bezwaar. Het is traag, foutgevoelig en lastig om te ontwerpen. Ik weet dat er legio apps zijn die het leven makkelijk maken maar ook daar loop ik regelmatig tegen problemen aan. Deze ervaring wilde ik afzetten tegen wat je allemaal nog meer kunt doen aan maken voor het dat geld. Ik denk dat je met me eens bent dat wanneer je moet kiezen tussen één 3D-printer of de spullen die ik beschrijf dat het laatste veel veelzijdiger en toegankelijker is. Dat is de boodschap die ik graag wil overbrengen. De 3D-printer is een geweldig apparaat met unieke mogelijkheden. Wat mij betreft moet er op elke school eentje staan maar niet wanneer daarmee het budget in één keer op is. Gelukkig kan elke school zelf bepalen wat ze wel en niet kopen en goed dat er mensen zijn die het oneens zijn met wat ik schrijf. Ik hoop echt dat mensen jouw reactie lezen en dat het helpt een goede keuze kunnen maken. We zien allemaal, jij, 3DKanjers en ik wat een geweldige energie er vrij kan komen waneer leerlingen en docenten aan het maken slaan!

      Groet,

      Per-Ivar

Geef een reactie